Tafseer of The Winnowing Winds · Adh-Dhaariyat · 51:23
Then by the Lord of the heaven and earth, indeed, it is truth - just as [sure as] it is that you are speaking.
De uitleg van de woorden van de Verhevene: فَوَرَبِّ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ (51:23) (Bij de Heer van de hemel en de aarde, het is voorwaar waar, net zoals dat jullie spreken.)
De Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt, terwijl Hij bij Zichzelf zweert tegenover Zijn schepselen: Bij de Heer van de hemel en de aarde, voorwaar, datgene wat Ik tot jullie heb gezegd, o mensen — dat zich in de hemel jullie voorziening bevindt en datgene wat jullie wordt beloofd — is waarachtig waar, net zo waar als het waar is dat jullie spreken.
Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī ʿAdī heeft ons verteld, op gezag van ʿAwf, op gezag van al-Ḥasan, over Zijn woorden فَوَرَبِّ السَّمَاءِ وَالأرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ , hij zei: Mij heeft bereikt dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "Moge Allah mensen bestrijden voor wie hun Heer bij Zichzelf zwoer en die Hem desondanks niet geloofden."
Al-Farrāʾ zei: Voor het samenvoegen van "mā" en "anna" op deze plaats zijn er twee verklaringen. De eerste: dat dit overeenkomt met de gewoonte van de Arabieren om twee dingen — uit de zelfstandige naamwoorden of uit de partikels — samen te voegen, zoals in de woorden van de dichter ten aanzien van de zelfstandige naamwoorden:
Tot de groep mannen die — zij die, wanneer de laaghartigen de deurklink vreesden, [die deur] deden rammelen (5)
Hij voegde dus "al-lāʾī" (zij die) en "al-ladhīna" (die) samen, terwijl het ene het andere overbodig maakt. En zoals in de woorden van een ander ten aanzien van de partikels:
Ik heb [zo iemand] nooit gezien, noch heb ik over hem gehoord als heden — iemand die zieke kamelen teert (6)
Hij voegde "mā" en "in" samen, terwijl beide ontkenningen zijn waarvan het ene het andere overbodig maakt. Wat de andere [verklaring] betreft: als dat alleen met "mā" zou zijn weergegeven, dan zou het een mededeling zijn dat het waar is en geen leugen, maar dat is niet de bedoeling ervan. De bedoeling is veeleer: dat het waarachtig waar is, net zoals het waar is dat de mens spreekt. Zie je niet dat jouw uitspraak "Is jouw spreken waar?" betekent: is het waar of een leugen, terwijl jouw uitspraak "Is het waar dat jij spreekt?" bedoeld is als bevestiging en niets anders? Daarom werd "anna" ingevoegd om daarmee onderscheid te maken tussen de twee betekenissen. Hij zei: dit is van de twee verklaringen de fraaiste in mijn ogen.
De reciteerders verschilden in de lezing van Zijn woorden مِثْلَ مَا أَنَّكُمْ . De meeste reciteerders van Medina en Basra lazen dat als مِثْلَ مَا met accusatief (naṣb), met de betekenis: het is waarachtig waar, met zekere zekerheid, alsof zij het richtten naar de wijze van de maṣdar (verbaal abstractum). Het kan ook zijn dat de accusatief ervan komt omdat de Arabieren het in de accusatief plaatsen wanneer zij er een zelfstandig naamwoord mee in de nominatief stellen, zodat men zegt: "mithlu man ʿAbdi-llāh" (gelijk aan wie is ʿAbdullāh), en "ʿAbdullāh mithluka" en "anta mithlu-hu" en "mithla-hu" — zowel in de nominatief als de accusatief. Het kan ook zijn dat de accusatief ervan is volgens de wijze van de maṣdar: het is waarachtig waar, zoals jullie spreken. De meeste reciteerders van Kūfa en sommige inwoners van Basra lazen dat met nominatief: مِثْلَ مَا أَنَّكُمْ , als bijvoeglijke bepaling (naʿt) bij "al-ḥaqq" (het ware).
Het juiste oordeel hierover is naar mijn mening dat het twee algemeen verbreide lezingen zijn in de reciteringen van de [verschillende] streken, dicht bij elkaar in betekenis, zodat met welke van beide de reciteerder ook reciteert, hij juist handelt.
-----------------------
De voetnoten:
(5) Dit vers behoort tot de bewijsplaatsen van al-Farrāʾ in Maʿānī al-Qurʾān (blad 311) voor de stelling dat de Arabieren soms twee dingen uit de zelfstandige naamwoorden of de partikels samenvoegen wanneer hun bewoording verschilt, zoals "al-lāʾī" en "al-ladhīna", die immers één betekenis hebben en waarvan het ene het andere overbodig maakt, zoals in de woorden van de Verhevene "innahu la-ḥaqqun mithla mā annakum tanṭiqūn", waar Hij "mā" en "an" samenvoegde. De auteur heeft de rest van het betoog van al-Farrāʾ over de rechtvaardiging van die samenvoeging van de twee bewoordingen overgenomen. De grammatici hebben het aangevoerd als bewijs voor hetzelfde als waarvoor al-Farrāʾ het aanvoerde. Zie de uitvoerige bespreking van het vers in Khizānat al-adab al-kubrā van al-Baghdādī (2:529–534). Het vers is toegeschreven aan Abū al-Rubays al-Thaʿlabī. De overlevering ervan luidt, zoals in zijn gedicht (in de Khizāna 532):
Tot de groep der edelen, die, wanneer zij hun afkomst noemden en de mannen de deurklink vreesden, [die] deden rammelen.
Hij prijst ʿAbdullāh ibn Jaʿfar ibn Abī Ṭālib, en deze is de eigenaar van de kameelmerrie die Abū al-Rubays stal, waarna hij haar eigenaar prees. Al-Jāḥiẓ heeft in al-Bayān wa-l-tabyīn overgeleverd dat de verzen waartoe het bewijsvers behoort gezegd zijn door een dichter die daarmee Usaylim ibn al-Aḥnaf al-Asadī prijst. Hij zei: en deze was iemand van welsprekendheid, beschaving, verstand en aanzien, en hij is degene over wie de dichter zegt … de verzen. Al-Zubayr ibn Bakkār zei in Ansāb Quraysh: Abū al-Rubays ʿAbbād ibn Ṭahfa al-Thaʿlabī zei tot ʿAbdullāh ibn ʿAmr ibn ʿUthmān ibn ʿAffān … de verzen, waaronder het vers:
Tot de groep der voornamen, die, wanneer zij begonnen en de laaghartigen de deurklink vreesden, [die] deden rammelen.
(6) Dit vers is uit de woorden van Durayd ibn al-Ṣimma, de ruiter van Jusham. Hij was tot ʿAmr ibn al-Sharīd al-Sulamī gekomen om hem om de hand van diens dochter al-Khansāʾ te vragen. Zij was bezig met teer de kamelen van haar vader in te smeren, en toen hij haar zag sprak hij verzen waarin hij haar beschreef, waaronder:
O Khunās, het hart is verliefd op jullie geworden en het werd getroffen door een ziekte van de liefde.
Toen haar vader haar vertelde waarvoor de ruiter van Jusham gekomen was, wees zij hem af vanwege zijn hoge leeftijd en gaf zij de voorkeur aan de zonen van haar ooms. Zie het verhaal in de biografie van al-Khansāʾ in al-Aghānī van Abū al-Faraj. Het bewijs in dit vers is, zoals al-Farrāʾ zei in Maʿānī al-Qurʾān: dat de Arabieren soms twee dingen uit de zelfstandige naamwoorden en de partikels samenvoegen wanneer hun bewoording verschilt, zoals het samenvoegen door de dichter van "mā" en "in" in dit vers, ter versterking; en zoals in de woorden van de Verhevene: "innahu la-ḥaqqun mithla mā annakum tanṭiqūn". "Mā" is hier een maṣdar-partikel, en zo ook is "an" een partikel dat hetgeen erop volgt tot een maṣdar herleidt, terwijl het ene het andere overbodig maakte.
