Tafseer of The Ant · An-Naml · 27:20
And he took attendance of the birds and said, "Why do I not see the hoopoe - or is he among the absent?
Allah, verheven zij Zijn vermelding, zegt: وَتَفَقَّدَ Sulaymān الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ . En de reden dat hij de vogels inspecteerde en specifiek naar de hop (hudhud) vroeg onder de vogels — dat is wat Ibn ʿAbd al-Aʿlā ons verteld heeft, hij zei: al-Muʿtamir ibn Sulaymān heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde ʿImrān, op gezag van Abū Mijlaz, die zei: Ibn ʿAbbās zat neer bij ʿAbdullāh ibn Salām en vroeg hem naar de hop: waarom inspecteerde Sulaymān hem onder alle vogels? Waarop ʿAbdullāh ibn Salām zei: Sulaymān hield halt op een plek tijdens zijn mars, en hij wist niet hoe ver het water was, en hij vroeg: wie kent de afstand tot het water? Zij zeiden: de hop. Dat was dan het moment waarop hij hem inspecteerde.
Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: ʿImrān ibn Ḥuḍayr heeft ons verteld, op gezag van Abū Mijlaz, op gezag van Ibn ʿAbbās en ʿAbdullāh ibn Salām — evenzo.
Abū al-Sāʾib heeft mij verteld, hij zei: Abū Muʿāwiya heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van al-Minhāl, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: voor Sulaymān ibn Dāwūd werden zeshonderd zetels neergezet, en vervolgens kwamen de edelen van de mensen en namen hun plaatsen in bij hem, dan kwamen de edelen van de djinn en namen hun plaatsen in bij de mensen. Hij zei: dan riep hij de vogels, en zij beschaduwden hen; dan riep hij de wind, en die droeg hen. Hij zei: en hij legde op één ochtend de afstand van één maand reis af. Hij zei: eens had hij tijdens zijn mars behoefte aan water, terwijl hij in een verlaten gebied was. Hij zei: hij riep de hop, die bij hem kwam en de grond klopte, en de plek van het water vond. Hij zei: dan kwamen de duivels en zij strookten de aarde los zoals men een huid strookt, en zij haalden het water op. Nāfiʿ ibn al-Azraq zei tot hem: Wacht eens even, o Waqqāq — hoe verklaart u uw bewering dat de hop komt en de grond klopt en de plek van het water vindt, terwijl hij de val niet ziet wanneer hij er dan in zijn nek gevangen vliegt? Ibn ʿAbbās zei: Wee u — wanneer het noodlot komt, dan belet het het gezicht.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Isḥāq, op gezag van enige van de mensen van kennis, op gezag van Wahb ibn Munabbih, die zei: wanneer Sulaymān ibn Dāwūd uit zijn huis naar zijn zittingsplaats ging, cirkelden de vogels boven hem, en djinn en mensen stonden voor hem op totdat hij op zijn troon plaatsnam; totdat hij op een bepaalde ochtend in een deel van zijn leven naar zijn zittingsplaats ging, en hij de vogels inspecteerde. En van iedere soort vogels, zo beweerden zij, kwamen bij zijn beurt telkens één vogel; hij keek en zag dat van alle soorten vogels allen aanwezig waren behalve de hop, en hij zei: Wat is er met mij dat ik de hop niet zie?
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht gegeven, hij zei: Ibn Zayd zei: de eerste keer dat Sulaymān de hop miste, was dat hij neerdaalde in een vallei en de mensen vroeg naar het water ervan; zij zeiden: wij weten niet waar het water is; maar als enige van uw legers het weet, dan de djinn. Hij riep de djinn en vroeg hen; zij zeiden: wij weten niet waar het water is; maar als enige van uw legers het weet, dan de vogels. Hij riep de vogels en vroeg hen; zij zeiden: wij weten het niet, maar als enige van uw legers het weet, dan de hop. Maar hij vond hem niet — dat was de eerste keer dat hij de hop miste.
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ — hij zei: hij inspecteerde de hop omdat deze hem de weg naar water wees wanneer hij optrok; en Sulaymān reed op een dag en zei: waar is de hop om ons de weg naar water te wijzen? Maar hij vond hem niet; en om die reden inspecteerde hij hem. Ibn ʿAbbās zei: de hop werd inderdaad door de voorzichtigheid geholpen zolang zijn einde nog niet was gekomen; maar toen zijn einde kwam, hielp de voorzichtigheid hem niet meer, en het lot belemmerde het gezicht.
Er is aldus een verschil van mening tussen ʿAbdullāh ibn Salām en de zijnen enerzijds en Wahb ibn Munabbih anderzijds: ʿAbdullāh zei dat de aanleiding voor het inspecteren van de hop en het vragen naar hem was om inlichtingen over de afstand van het water in de vallei waarin hij tijdens zijn mars was neergedaald te krijgen; en Wahb ibn Munabbih zei dat het inspecteren en vragen om hem te doen was omdat de hop zijn beurt had verzuimd. Allah weet het beste welke van beide de juiste versie is, nu er voor ons geen openbaring is die een van beide aanwijst, noch een gezaghebbende overlevering van de Profeet ﷺ.
De juiste opvatting over dit is dus te zeggen: Allah heeft bericht dat Sulaymān de vogels inspecteerde, hetzij vanwege de beurt die de vogels hadden en die hij had verzuimd, hetzij vanwege een behoefte die er was omtrent de afstand van het water.
En Zijn woord: فَقَالَ مَا لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ — met Zijn woord مَا لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ bedoelt Hij: heeft mijn blik hem gemist zodat ik hem niet zie terwijl hij aanwezig is, of is hij afwezig en behoort hij tot wie van de overige soorten schepselen afwezig zijn en niet aanwezig zijn?
En in dezelfde zin als wij hierover gezegd hebben, spraken de mensen van de uitlegging.
* Vermelding van wie dat zeiden:
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van enige van de mensen van kennis, op gezag van Wahb ibn Munabbih: مَا لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ — heeft mijn blik hem gemist onder de vogels, of is hij afwezig en niet aanwezig?
