Tafseer of The Criterion · Al-Furqaan · 25:38
And [We destroyed] 'Aad and Thamud and the companions of the well and many generations between them.
Allah — verheven zij Zijn lof — zegt: En Wij verwoestten ook ʿĀd en Thamūd en de lieden van de Rass (aṣḥāb al-rass).
De uitleggers verschilden van mening over de lieden van de Rass. Sommigen zeiden: de lieden van de Rass behoorden tot Thamūd.
Vermelding van wie dat zei:
Al-Qāsim heeft ons overgeleverd, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons overgeleverd, hij zei: Ḥajjāj heeft mij overgeleverd, van Ibn Jurayj, die zei: Ibn ʿAbbās zei over وَأَصْحَابَ الرَّسِّ: "Een dorp behorend tot Thamūd."
Anderen zeiden: Het is een dorp in de Yamāma dat al-Falj heet.
Vermelding van wie dat zei:
Yūnus ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft mij overgeleverd, hij zei: Ibn Wahb heeft ons overgeleverd, hij zei: Jarīr ibn Ḥāzim heeft ons overgeleverd, hij zei: Qatāda zei: De Rass is een dorp in de Yamāma dat al-Falj heet.
Al-Qāsim heeft ons overgeleverd, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons overgeleverd, hij zei: Ḥajjāj heeft mij overgeleverd, hij zei: Ibn Jurayj zei, ʿIkrima zei: De lieden van de Rass zijn in Falj; zij zijn de lieden van Yā-Sīn.
Anderen zeiden: Zij zijn een volk dat hun profeet in een put begroef.
Vermelding van wie dat zei:
Ibn Bashshār heeft ons overgeleverd, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons overgeleverd, hij zei: Sufyān heeft ons overgeleverd, van Abū Bakr, van ʿIkrima, die zei: De Rass was een put waarin zij hun profeet begroeven.
Anderen zeiden: Het is een put die de Rass werd genoemd.
Vermelding van wie dat zei:
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij overgeleverd, hij zei: Mijn vader heeft mij overgeleverd, hij zei: Mijn oom heeft mij overgeleverd, hij zei: Mijn vader heeft mij overgeleverd, van zijn vader, van Ibn ʿAbbās: وَأَصْحَابَ الرَّسِّ — hij zei: "Het is een put die de Rass werd genoemd."
Muḥammad ibn ʿAmāra heeft mij overgeleverd, hij zei: ʿUbayd Allāh ibn Mūsā heeft ons overgeleverd, hij zei: Isrāʾīl heeft ons bericht, van Abū Yaḥyā, van Mujāhid, over het woord وَأَصْحَابَ الرَّسِّ — hij zei: "De Rass is een put waarop een volk leefde."
Abū Jaʿfar zei: De juiste opvatting in deze kwestie is die van degenen die zeiden dat zij een volk waren dat bij een put leefde, omdat de rass in het Arabisch staat voor alles wat gegraven is, zoals een put, een graf en dergelijke. Getuigenis hiervan is het vers van de dichter:
Jij ging vooruit als verkenner voor een luie, futloze groep — kleine mensen die de rissās uitgroeven.
Daarmee bedoelt hij: zij graven de mijnen uit. Ik ken geen volk waarvoor een verhaal bestaat op grond van een groeve, dat Allah in Zijn Boek vermeldt, behalve de lieden van de Sloot (aṣḥāb al-ukhdūd). Als zij degenen zijn die bedoeld worden met وَأَصْحَابَ الرَّسِّ, zullen wij hun verhaal vermelden wanneer wij — als Allah het wil — de sura al-Burūj bereiken. En als zij anderen zijn, dan kennen wij geen bericht over hen, behalve de algemene overlevering dat zij een volk waren dat hun profeet in een groeve begroef.
Met uitzondering van wat Ibn Ḥumayd ons overleverde: hij zei: Salama heeft ons overgeleverd, van Ibn Isḥāq, van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī, die zei: De Boodschapper van Allah ﷺ zei: "De eerste mens die op de Dag der Opstanding het paradijs (janna) binnentreedt, is de zwarte slaaf (al-ʿabd al-aswad)." Dit omdat Allah — verheven en gezegend zij Hij — een profeet zond tot de inwoners van een dorp, en niemand van hen geloofde behalve die zwarte slaaf. Daarna keerden de inwoners van het dorp zich tegen de profeet — vrede zij met hem — groeven voor hem een put en wierpen hem daarin; vervolgens legden zij een grote steen op hem. Die slaaf ging hout sprokkelen op zijn rug, verkocht het en kocht daarmee voedsel en drank; dan bracht hij dit naar de put, lichtte de steen op — waarbij Allah hem daarbij hielp — en liet het voedsel en de drank voor hem naar beneden zakken; daarna legde hij de steen terug zoals hij was. Zo bleef het zolang als Allah het wilde. Op een dag ging hij hout sprokkelen zoals hij gewend was, verzamelde zijn bundel en bond haar vast; toen hij haar wilde optillen, overviel hem een slaap en hij ging liggen en sliep. Allah deed hem zeven jaar slapen. Daarna schrok hij wakker, rekte zich uit en draaide zich op zijn andere zij; hij sliep en Allah deed hem wederom zeven jaar slapen. Daarna schrok hij wakker, pakte zijn bundel — en hij dacht slechts een uur van de dag te hebben geslapen — en ging naar het dorp om zijn bundel te verkopen; hij kocht voedsel en drank zoals hij gewend was, en begaf zich daarna naar de plek waar de put zich bevond. Maar hij vond hem niet, omdat zijn volk hun zienswijze over de profeet had veranderd: zij hadden hem eruit gehaald, in hem geloofd en hem bevestigd. De profeet — vrede zij met hem — vroeg hun voortdurend naar die zwarte slaaf en wat er van hem geworden was; zij zeiden steeds: "Wij weten het niet" — totdat Allah de profeet tot Zich nam. Allah wekte daarna de zwarte slaaf uit zijn slaap, en de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "Die zwarte slaaf zal de eerste zijn die het paradijs binnentreedt." Muḥammad ibn Kaʿb vermeldt echter in deze overlevering — op gezag van de Profeet ﷺ — dat zij in de profeet geloofden en hem uit zijn groeve haalden. Daarom kan dit volk niet degenen zijn die bedoeld worden met وَأَصْحَابَ الرَّسِّ, want Allah berichtte dat Hij de lieden van de Rass met totale verwoesting verwoestte — tenzij zij na hun profeet, die zij eruit hadden gehaald en in wie zij geloofden, nieuwe wandaden begingen, en dat als zodanig een mogelijkheid is.
وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِيرًا — Hij zegt: En Wij verwoestten tussen de gelederen van deze volken die Wij u hebben genoemd talrijke andere volkeren.
Zoals al-Ḥasan ibn Shubayyib ons overleverde: hij zei: Khalaf ibn Khalīfa heeft ons overgeleverd, van Jaʿfar ibn ʿAlī ibn Abī Rāfiʿ, vrijgelatene van de Boodschapper van Allah ﷺ, die zei: "Ik liet in Medina mijn oom achter — behorend tot wie daar fatwa's gaf — die als mening had dat een generatie (qarn) zeventig jaar bedraagt." Zijn oom was ʿUbayd Allāh ibn Abī Rāfiʿ, de secretaris van ʿAlī — moge Allah met hem tevreden zijn.
ʿAmr ibn ʿAbd al-Ḥamīd heeft ons overgeleverd, hij zei: Ḥafṣ ibn Ghiyāth heeft ons overgeleverd, van al-Ḥajjāj, van al-Ḥakam, van Ibrāhīm, die zei: Een generatie is veertig jaar.
