Tafseer of The Criterion · Al-Furqaan · 25:28
Oh, woe to me! I wish I had not taken that one as a friend.
En Zijn woord يَا وَيْلَتَى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلانًا خَلِيلا . De uitleggers verschilden over wie bedoeld is met Zijn woord الظَّالِمُ en met فُلانًا . Sommigen zeiden: met de "onrecht plegene" is ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ bedoeld, omdat hij na zijn bekering tot de islam terugviel in het ongeloof ter wille van de tevredenheid van Ubayy ibn Khalaf; en zij zeiden: de "die-en-die" is Ubayy.
* Vermelding van wie dit zei:
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van ʿAṭāʾ al-Khurāsānī, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Ubayy ibn Khalaf placht bij de Profeet ﷺ te komen, waarop ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ hem dat verbood; waarop neergelaten werd: وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلا ... tot en met Zijn woord خَذُولا . Hij zei: de "onrecht plegende" is ʿUqba, en de "die-en-die als vriend" is Ubayy ibn Khalaf.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Mughīra, op gezag van al-Shaʿbī, betreffende Zijn woord لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلانًا خَلِيلا — hij zei: ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ was een vriend (khalīl) van Umayya ibn Khalaf; ʿUqba bekeerde zich tot de islam, maar Umayya zei: "Mijn gezicht is voor jouw gezicht verboden als jij Muḥammad volgt." Zo pleegde hij ongeloof; en hij is degene die zei: لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلانًا خَلِيلا .
Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda en ʿUthmān al-Jazarī, op gezag van Miqsam, betreffende Zijn woord وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلا — hij zei: ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ en Ubayy ibn Khalaf waren bij elkaar gekomen, want zij waren vrienden; de ene zei tot de andere: Ik heb gehoord dat jij bij Muḥammad bent geweest en naar hem hebt geluisterd. Bij Allah, ik ben niet tevreden over jou totdat je hem in het gezicht spuwt en hem weerlegt. Maar Allah gaf hem daar niet de macht toe. ʿUqba werd op de dag van Badr als gevangene gedood, en Ubayy ibn Khalaf doodde de Profeet ﷺ met zijn eigen hand op de dag van Uḥud in de strijd. Zij zijn de twee over wie Allah heeft neergezonden: وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلا .
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van Ibn ʿAbbās — وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ ... tot en met Zijn woord: فُلانًا خَلِيلا — hij zei: hij is Ubayy ibn Khalaf, die de Profeet ﷺ placht bij te wonen, maar ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ verbood hem dat.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najiḥ, op gezag van Mujāhid — وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ — hij zei: ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ nodigde een gezelschap uit voor een maaltijd, waaronder de Profeet ﷺ; de Profeet ﷺ weigerde te eten en zei: "Ik eet niet totdat jij getuigt dat er geen god is dan Allah en dat Muḥammad de gezant van Allah is." Hij zei: dan eet jij niet totdat ik dat getuig? Hij zei: "Ja." Hij zei: ik getuig dat er geen god is dan Allah en dat Muḥammad de gezant van Allah is. Daarna trof hij Umayya ibn Khalaf en die zei: "Ben jij afvallig geworden?" Hij zei: jouw broer is zoals je weet, maar ik had een maaltijd bereid en hij weigerde te eten totdat ik dat zei, dus zei ik het — maar het komt niet uit mijn hart.
En anderen zeiden: met "die-en-die" is de satan bedoeld.
* Vermelding van wie dit zei:
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najiḥ, op gezag van Mujāhid — فُلانًا خَلِيلا — hij zei: de satan.
