Tabari (1 passage)

1. Full Dutch translation of Tabari's text

   Dit is een gelijkenis die Allah, gezegend en verheven zij Hij, sloeg voor degene die weigert te besteden in de rechten die Hij verplicht heeft gesteld over het vermogen van vermogenden; Hij maakte hem gelijk aan iemand wiens hand vastgebonden is aan zijn nek, die niet in staat is ermee te grijpen en te geven.\n\nDe eigenlijke betekenis van de tekst is: Klamp uw hand, o Muḥammad, niet begerig vast van het besteden in de rechten van Allah — en geef er niets in uit — met het vasthouden van wie zijn hand aan zijn nek vastgebonden heeft en die haar niet kan uitstrekken. وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ — Hij zegt: Strek haar ook niet geheel uit in het geven, zodat gij niets over houdt en niets vindt om uw verzoeker te geven wanneer hij u vraagt. فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا — Hij zegt: Zodat gij achterblijft bekritiseerd door uw verzoekers als zij u vroegen en gij hun niets gaf, en uw eigen ziel u bekritiseert vanwege het versneld opmaken van uw vermogen en het weggaan ervan; mahṣūran: dat wil zeggen: beroofd en stuurloos zonder iets bij u om te besteden. De oorsprong ervan is afkomstig van het zeggen over een lastdier waarop gereden is totdat zijn loopvermogen is uitgeput en het is gevallen, moe van het lopen, dat het ḥasīr is. Men zegt: ḥasartu al-dābba fa-anā aḥsiruha wa-aḥsuruha ḥasran — dat wil zeggen: wanneer gij het uitput door te rijden; en ḥasaratuhu bi-l-mas'ala betekent: gij vroeg hem en drong aan; en ḥasara al-baṣaru fa-huwa yaḥsiru — wanneer hij de verste gezichtspunt bereikt heeft en is uitgput. Vandaar Zijn woord: يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِيرٌ . Zo ook met alles wat uitgeput en verlamd raakt totdat het verslijt.\n\nZo zegden de uitleggers ook wat wij zegden.\n\nDegenen die dit zegden zijn de volgende:\n\nMuḥammad ibn Bashshār vertelde ons — hij zei: Hawdha vertelde ons, hij zei: ʿAwf vertelde ons, op gezag van al-Ḥasan — betreffende Zijn woord وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ : 'Klamp haar niet vast terug van besteding.' وَلَا تَبْسُطْهَا : 'Verdeel met overdaad en verspilling.'\n\nIbn Ḥumayd vertelde ons — hij zei: Yūsuf ibn Bahz vertelde ons, hij zei: Ḥawshab vertelde ons — hij zei: Al-Ḥasan placht, wanneer hij dit vers reciteerde وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا , te zeggen: 'Beperk mijn voorziening niet zonder mijn tevredenheid, en leg haar niet neer in mijn toorn, anders ontneem Ik u wat in uw handen is en u zult dan beroofd zijn met niets meer in uw handen ervan.'\n\nMuḥammad ibn Saʿd vertelde mij — hij zei: Mijn vader vertelde mij, hij zei: mijn oom vertelde mij, hij zei: mijn vader vertelde mij, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās — betreffende Zijn woord وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا : 'Dit gaat over uitgaven; Hij zegt لَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ — dat wil zeggen: strek haar niet uit in het goede; وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ — dat wil zeggen: de verkwisting; فَتَقْعُدَ مَلُومًا — dat wil zeggen: hij bekritiseert zichzelf over wat verloren is gegaan van zijn vermogen; مَحْسُورًا — dat wil zeggen: al zijn vermogen is weg en hij is mahṣūr.'\n\nʿAlī vertelde mij — hij zei: Abū Ṣāliḥ vertelde ons, hij zei: Muʿāwiya deelde mij mee, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās — betreffende Zijn woord وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ : 'Dat wil zeggen daarmee de gierigheid (al-bukhl).'\n\nBishr vertelde ons — hij zei: Yazīd vertelde ons, hij zei: Saʿīd vertelde ons, op gezag van Qatāda — betreffende Zijn woord وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ : 'Dat wil zeggen: houd haar niet terug van de gehoorzaamheid aan Allah en van Zijn recht.' وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ — Hij zegt: Geef haar ook niet uit in ongehoorzaamheid aan Allah, noch in wat u niet voegt en u niet betaamt — namelijk de overdaad —, Zijn woord فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا : 'Bekritiseerd onder de dienaren van Allah, beroofd om wat hij in zijn leven verspeeld heeft en waarvoor hij te kort is geschoten.'\n\nMuḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā vertelde ons — hij zei: Muḥammad ibn Thawr vertelde ons, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda — وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ : 'In het besteden; dat wil zeggen: houd haar niet terug van besteden.' وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ — 'Dat wil zeggen: verdeel niet overdadig.' فَتَقْعُدَ مَلُومًا — 'Onder de dienaren van Allah' — مَحْسُورًا — 'Dat wil zeggen: spijtig om wat van u is tekortgeschoten.'\n\nAl-Qāsim vertelde ons — hij zei: al-Ḥusayn vertelde ons, hij zei: Ḥajjāj deelde mij mee, op gezag van Ibn Jurayj — hij zei: 'Houd haar niet terug van het besteden in het recht dat Ik u heb opgedragen.' وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ — 'In hetgeen Ik u heb verboden.' فَتَقْعُدَ مَلُومًا — Hij zei: 'Zondaar.' مَحْسُورًا — Hij zei: 'Stuurloos achtergebleven.'\n\nYūnus vertelde mij — hij zei: Ibn Wahb deelde ons mee, hij zei: Ibn Zayd zei — betreffende Zijn woord وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ : 'Vastgebonden zodat gij haar niet uitstrekt met goeds of een gave.' وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ — 'In het rechtmatige en het onrechtmatige, zodat hetgeen bij u en in uw handen is opraakt, en degene die u wenst te geven bij u komt en u beroofd aantreft; hij bekritiseert u dan omdat gij deze lieden gaf en hem niet gaf.'

   Show original Arabic

   وهذا مثل ضربه الله تبارك وتعالى للممتنع من الإنفاق في الحقوق التي أوجبها في أموال ذوي الأموال، فجعله كالمشدودة يده إلى عنقه، الذي لا يقدر على الأخذ بها والإعطاء. وإنما معنى الكلام: ولا تمسك يا محمد يدك بخلا عن النفقة في حقوق الله، فلا تنفق فيها شيئا إمساك المغلولة يده إلى عنقه، الذي لا يستطيع بسطها( وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ ) يقول: ولا تبسطها بالعطية كلّ البسط، فتَبقى لا شيء عندك، ولا تجد إذا سئلت شيئا تعطيه سائلك ( فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا ) يقول: فتقعد يلومك سائلوك إذا لم تعطهم حين سألوك، وتلومك نفسك على الإسراع في مالك وذهابه، محسورا: يقول: مَعِيبا، قد انقُطِع بك، لا شيء عندك تنفقه، وأصله من قولهم للدابة التي قد سير عليها حتى انقَطَع سيرها، وكلَّت ورَزحت من السير، بأنه حَسِير. يقال منه: حَسَرْت الدابة فأنا أحسِرُها، وأحسُرها حَسْرا، وذلك إذا أنضيته بالسير، وحَسَرته بالمسألة إذا سألته فألحفت، وحَسَرَ البصرُ فهو يَحْسِر، وذلك إذا بلغ أقصى المنظر فكَلّ. ومنه قوله عزَ وجلَ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِيرٌ وكذلك ذلك في كلّ شيء كَلَّ وأزحف حتى يَضْنَى. وبنحو الذي قلنا في ذلك، قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا محمد بن بشار، قال: ثنا هودة، قال: ثنا عوف، عن الحسن، في قوله ( وَلا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ ) قال: لا تجعلها مغلولة عن النفقة (وَلا تَبْسُطْها): تبذر بسرف. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا يوسف بن بهز، قال: ثنا حوشب، قال: كان الحسن إذا تلا هذه الآية ( وَلا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا ) يقول: لا تطفِّف برزقي عن غير رضاي، ولا تضعْه في سُخْطي فأسلُبَك ما في يديك، فتكون حسيرا ليس في يديك منه شيء. حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قوله ( وَلا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا ) يقول هذا في النفقة، يقول ( لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ ) يقول: لا تبسطها بالخير ( وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ ) يعني التبذير (فَتَقْعُدَ مَلُوما) يقول: يلوم نفسه على ما فات من ماله (مَحْسُورًا) يعني: ذهب ماله كله فهو محسور. حدثني علي، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن علي، عن ابن عباس، قوله ( وَلا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ ) يعني بذلك البخل. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله ( وَلا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ ) أي لا تمسكها عن طاعة الله، ولا عن حقه ( وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ ) يقول: لا تنفقها في معصية الله، ولا فيما يصلح لك، ولا ينبغي لك، وهو الإسراف، قوله ( فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا ) قال: ملوما في عباد الله، محسورا على ما سلف من دهره وفرّط. حدثنا محمد بن عبد الأعلى، قال: ثنا محمد بن ثور، عن معمر، عن قتادة ( وَلا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ ) قال: في النفقة، يقول : لا تمسك عن النفقة ( وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ ) يقول: لا تبذر تبذيرا(فَتَقْعُدَ مَلُوما) في عباد الله (مَحْسُورًا) يقول: نادما على ما فرط منك. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، قال: لا تمسك عن النفقة فيما أمرتك به من الحق ( وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ ) فيما نهيتك (فَتَقْعُدَ مَلُوما) قال: مذنبا(مَحْسُورًا) قال: منقطعا بك. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله ( وَلا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ ) قال: مغلولة لا تبسطها بخير ولا بعطية ( وَلا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ ) في الحق والباطل، فينفَذ ما معك، وما في يديك، فيأتيك من يريد أن تعطيه فيحسر بك، فيلومك حين أعطيت هؤلاء، ولم تعطهم.