Tafseer of Abraham · Ibrahim · 14:5
And We certainly sent Moses with Our signs, [saying], "Bring out your people from darknesses into the light and remind them of the days of Allah." Indeed in that are signs for everyone patient and grateful.
Abū Jaʿfar zegt: Allah, verheven zij Zijn gedachtenis, zegt: Wij hebben Mūsā vóór u, o Muḥammad, gezonden met Onze bewijzen en Onze argumenten, zoals Wij u gezonden hebben naar uw volk met gelijksoortige bewijzen en argumenten.
Zo heeft Muḥammad ibn ʿAmr ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ [overleveringswisseling] — en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan al-Ashyab heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, op gezag van Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid [overleveringswisseling] — en al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Shabāba heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende het woord van Allah: وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا : hij zei: "Met de duidelijke bewijzen."
Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا : hij zei: "De negen tekenen — de vloed en wat daarmee samenhing."
Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, betreffende أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا : hij zei: "De negen duidelijke tekenen."
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — hetzelfde.
Wat betreft Zijn woord أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ (leid uw volk uit de duisternissen naar het licht): zoals Wij dit Boek aan u, o Muḥammad, hebben neergezonden opdat u de mensen uit de duisternissen naar het licht leidt met toestemming van hun Heer. Met Zijn woord أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ wordt bedoeld: roep hen — van de dwalingen naar de leiding, en van het ongeloof (kufr) naar het geloof (īmān). Zo als:
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woord وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ : hij zei: "Van de dwalingen naar de leiding."
Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Hishām heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van Saʿīd, op gezag van Qatāda — hetzelfde.
Wat betreft Zijn woord وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ (en herinner hen aan de dagen van Allah): Allah, glorieus en verheven, zegt: vermaan hen met wat er van Mijn gunstbewijzen in de voorbije dagen tot hen gekomen is. Met de vermelding van "de dagen" heeft hij volstaan zonder de gunstbewijzen te noemen die hij bedoelde, omdat het dagen waren die hen bekend waren — dagen waarop Allah hen grote gunsten geschonken had, hen verlost had van het volk van Farao nadat zij in de vernederende bestraffing verkeerden die zij verduurden, hun vijand Farao en zijn volk had verdronken, en hen hun land, hun woningen en hun bezittingen had doen erven.
Sommige filologen zeiden: de betekenis ervan is: maak hen bevreesd voor wat over ʿĀd en Thamūd en soortgelijken van hen neerdaalde aan bestraffing, en door vergiffenis jegens anderen. Hij zei: dit is qua betekenis als wanneer men zegt: "behandel hen met strengheid en zachtheid."
Anderen onder hen zeiden: wij hebben in het Arabische taalgebruik een getuige gevonden voor het benoemen van gunsten als "dagen." Vervolgens citeerden zij het gedicht van ʿAmr ibn Kulthūm:
وَأَيَّامِ لَنَا غُرٍّ طِوَالٍ عَصَيْنَا الْمَلْكَ فِيهَا أَنْ نَدِينَا
En zij zeiden: het is mogelijk dat hij ze "luisterrijk en lang" noemde vanwege hun weldoen jegens de mensen daarin. En zij zeiden: dit is een getuige voor degene die zei dat وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ de betekenis heeft van de gunsten van Allah. Vervolgens zeiden zij: het is ook mogelijk dat zij "luisterrijk" werden genoemd vanwege hun heerschappij over de koning en hun verzet tegen hem, zodat die dagen voor hen luisterrijk zijn en lang voor hun vijanden.
Abū Jaʿfar zegt: degene die dit gezegd heeft en meent dat dit vers een bewijs is dat "de dagen" de betekenis hebben van "gunsten," heeft daarvoor geen grond. Want ʿAmr ibn Kulthūm beschreef wat hij beschreef van de dagen als "luisterrijk" vanwege de eer van zijn stam daarin en hun verzet tegen de koning door niet aan hem te gehoorzamen. Dit is als wanneer mensen zeggen: "Er was nooit een witte dag voor zoveel-en-zo," waarmee zij bedoelen: er was nooit een gedenkwaardige dag van goed voor hem. Wat betreft zijn beschrijving ervan als "lang" — men beschrijft slechts als "lang" in tijden van tegenspoed, zoals al-Nābigha zei:
كِلِينِي لِهَمٍّ يَا أُمَيْمَةَ نَاصِبِ وَلَيْلٍ أُقَاسِيهِ بَطِيء الكَوَاكِبِ
ʿAmr beschreef ze dus als lang vanwege het zware leed dat ze meebrachten voor de vijanden van zijn volk. Er is geen andere uitleg dan wat ik gezegd heb.
En in overeenstemming met wat wij hierover gezegd hebben, spraken ook de geleerden van de koranuitleg.
Vermelding van degenen die dat zeiden:
Yaḥyā ibn Ṭalḥa al-Yarbūʿī heeft mij verteld, hij zei: Fuḍayl ibn ʿIyāḍ heeft ons verteld, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Met de gunsten van Allah."
Isḥāq ibn Ibrāhīm ibn Ḥabīb ibn al-Shahīd heeft mij verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van ʿUbayd al-Muktib, op gezag van Mujāhid, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Met de gunsten van Allah."
Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿUbayd al-Muktib, op gezag van Mujāhid — hetzelfde.
Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbathar heeft ons verteld, op gezag van Ḥuṣayn, op gezag van Mujāhid — hetzelfde.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld [overleveringswisseling]; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Met de gunsten van Allah."
Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Shabāba heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid — hetzelfde.
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid — hetzelfde.
Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Met de gunsten die Hij hen geschonken had: hen gered van het volk van Farao, de zee voor hen gespleten, de wolken over hen uitgespreid, het manna en de kwartels voor hen neergezonden."
Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Ḥabīb ibn Ḥassān heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Met de gunsten van Allah."
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Herinner hen aan de gunsten van Allah jegens hen."
Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Met de gunsten van Allah."
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende het woord van Allah وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Zijn dagen waarop Hij wraak nam op de volkeren die Hem ongehoorzaam waren — maak hen daarvoor bevreesd, waarschuw hen daarvoor, en herinner hen eraan dat hen hetzelfde kan treffen als de vroegere volkeren."
Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥimmānī heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Abān heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, op gezag van Ubayy, op gezag van de Profeet ﷺ, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "De gunsten van Allah."
Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, op gezag van al-Thawrī, op gezag van ʿUbaydullāh of iemand anders, op gezag van Mujāhid, betreffende وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : hij zei: "Met de gunsten van Allah."
إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ (Voorzeker, daarin zijn tekenen voor elke geduldige en dankbare): dit betekent: in de voorbije dagen van Mijn gunsten jegens hen — dat wil zeggen jegens het volk van Mūsā — zijn tekenen, dat wil zeggen: lessen en vermaningen, voor elke geduldige en dankbare, dat wil zeggen: voor wie geduld oefent bij het gehoorzamen van Allah en dankbaarheid betoont voor de gunsten die Hij hem geschonken heeft.
Al-Muthanná heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Hishām heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van Saʿīd, op gezag van Qatāda, betreffende het woord van Allah, glorieus en verheven: إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ : hij zei: "Hoe uitstekend is de dienaar die, wanneer hij beproefd wordt, geduld oefent, en wanneer hij gegeven wordt, dankbaarheid betoont."
