Tabari
Back to surah 14, ayah 13

Tafseer of Abraham · Ibrahim · 14:13

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُم مِّنْ أَرْضِنَآ أَوْ لَتَعُودُنَّ فِى مِلَّتِنَا ۖ فَأَوْحَىٰٓ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ

And those who disbelieved said to their messengers, "We will surely drive you out of our land, or you must return to our religion." So their Lord inspired to them, "We will surely destroy the wrongdoers.

Tabari (1 passage)

  1. Full Dutch translation of Tabari's text

    Abū Jaʿfar zei: de Almachtige, verheven zij Zijn vermelding, zegt: de ongelovigen (kāfirīn) zeiden tegen hun boodschappers die naar hen gezonden waren, toen zij hen opriepen tot de eenheid van Allah en de zuivere aanbidding voor Hem, en tot het verlaten van de aanbidding van afgoden en beelden: لَنُخْرِجَنَّكُم مِّنْ أَرْضِنَا (Wij zullen jullie zeker uit ons land verdrijven) — zij bedoelen: uit onze steden en landen, wij zullen jullie verdrijven; أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا (of jullie zullen terugkeren naar onze godsdienst) — zij bedoelen: tenzij jullie terugkeren naar onze godsdienst die wij aanhangen, namelijk de aanbidding van de afgoden.

    * * *

    In het woord لَتَعُودُنَّ (jullie zullen zeker terugkeren) is de "lām" opgenomen, terwijl het de betekenis van een voorwaardelijke zin heeft, als ware het een antwoord op een eed. De eigenlijke betekenis van de uitspraak is echter: wij zullen jullie zeker uit ons land verdrijven, óf jullie keren terug naar onze godsdienst.

    * * *

    De betekenis van "of" (aw) is hier die van "tenzij" (illā) of "totdat" (ḥattā), zoals men in het Arabisch zegt: "ik zal jou zeker slaan, of jij geeft mij toe". Sommige Arabieren behandelen wat na "of" staat in zo'n positie als een nevenschikking bij wat eraan voorafgaat — als wat eraan voorafgaat in de jussief staat, zetten zij het in de jussief; staat het in de accusatief, dan in de accusatief; en staat er een "lām" in, dan voegen zij ook een "lām" in, omdat "of" een schakend partijkel is. Anderen zetten wat na "of" staat altijd in de accusatief, om door de accusatief duidelijk te maken dat het losstaat van wat eraan voorafging — zoals de dichter Imruʾ al-Qays zei:

    "Mijn metgezel weende toen hij het bergpas voor zich zag, en was er zeker van dat wij de keizer zouden bereiken. Ik zei hem: laat je oog niet wenen — wij streven slechts naar een koninkrijk, of wij sterven en zijn verschoond."

    — hij zette "wij sterven en zijn verschoond" in de accusatief terwijl "wij streven" in de nominatief staat, omdat hij "tenzij wij sterven" of "totdat wij sterven" bedoelde. In die zin ook het woord van een andere dichter:

    "Ik kan niet loskomen van mijn liefde voor haar, tenzij de liefde mij iets anders aandoet dan zij mij gedaan heeft."

    * * *

    Zijn woord فَأَوْحَىٰ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمِينَ (Toen openbaarde hun Heer hun: Wij zullen zeker de onrechtplegers vernietigen) — degenen die onrecht aan zichzelf deden en daarmee Allahs bestraffing over zichzelf vestigden door hun ongeloof. Het is ook mogelijk dat zij "de onrechtplegers" (al-ẓālimūn) werden genoemd omdat zij diegenen aanbaden die niet aanbeden mogen worden, namelijk de afgoden en beelden — en doordat zij de aanbidding op een verkeerde plaats zetten, terwijl dat onrecht (ẓulm) was, werden zij zo benoemd.

    Show original Arabic
    قال أبو جعفر : يقول عزّ ذكره: وقال الذين كفروا بالله لرسلهم الذين أرسلوا إليهم ، حين دعوهم إلى توحيد الله وإخلاص العبادة له ، وفراق عبادة الآلهة والأوثان ( لنخرجنَّكم من أرضنا ) ، يعنون: من بلادنا فنطردكم عنها ( أو لتعودن في مِلّتنا ) ، يعنون: إلا أن تَعُودوا في دِيننا الذي نحن عليه من عبادة الأصنام. (9) * * * وأدخلت في قوله: ( لتعودُنَّ ) " لام " ، وهو في معنى شرطٍ ، كأنه جواب لليَمين ، وإنما معنى الكلام: لنخرجَنكم من أرضنا ، أو تعودون في ملتنا . (10) * * * ومعنى " أو " ههنا معنى " إلا " أو معنى " حتى " كما يقال في الكلام: " لأضربنك أوْ تُقِرَّ لي" ، فمن العرب من يجعل ما بعد " أو " في مثل هذا الموضع عطفًا على ما قبله ، إن كان ما قبله جزمًا جزموه ، وإن كان نصبًا نصبوه ، وإن كان فيه " لام " جعلوا فيه " لاما " ، (11) إذ كانت " أو " حرف نَسق. ومنهم من ينصب " ما " بعد " أو " بكل حالٍ ، ليُعْلَم بنصبه أنه عن الأول منقطع عما قبله ، كما قال امرؤ القيس: بَكَـى صَـاحِبِي لَمَّـا رَأَى الدَّرْبَ دُونَهُ وَأَيْقَــنَ أَنَّـــا لاحِقَــانِ بِقَيْصَـرَا فَقُلْــتُ لَـهُ: لا تَبْــكِ عَيْنُـكَ إِنَّمَـا نُحَــاوِلُ مُلْكًــا أَوْ نَمُـوتَ فَنُعْـذَرَا (12) فنصب " نموت فنعذرا " وقد رفع " نحاول " ، لأنه أراد معنى: إلا أن نموتَ ،أو حتى نموتَ ، ومنه قول الآخر: (13) لا أَسْــتَطِيعُ نزوعًـا عَـنْ مَوَدَّتِهَـا أَوْ يَصْنَـعَ الْحُـبُّ بِي غَيْرَ الَّذِي صَنَعَا (14) وقوله: ( فأوحَى إليهم ربُّهم لنُهلكنَّ الظالمين ) ، الذين ظلموا أنفسهم ، (15) فأوجبوا لها عقاب الله بكفرهم. وقد يجوز أن يكون قيل لهم: " الظالمون " لعبادتهم من لا تجوز عبادته من الأوثان والآلهة ، (16) فيكون بوضعهم العبادةَ في غير موضعها ، إذ كان ظلمًا ، سُمُّوا بذلك. (17) ------------------------ الهوامش : (9) انظر تفسير " الملة " فيما سلف : 101 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك ، وانظر مجاز القرآن لأبي عبيدة 1 : 336 . (10) في المطبوعة : " أو تعودن " ، والصواب من المخطوطة . (11) في المطبوعة : " إن كان فيه لامًا " ، ، خطأ ، صوابه في المخطوطة . (12) ديوانه : 65 من قصيدته الغالية التي قالها في مسيرة إلى قيصر مستنصرًا به بعد قتل أبيه . وصاحبه الذي ذكره ، هو عمرو بن قميئة اليشكري الذي استصحبه إلى قيصر ، و " الدرب " . ما بين طرسوس وبلاد الروم . (13) هو الأحوص بن محمد الأنصاري ، وينسب أحيانًا للمجنون . (14) الأغاني 4 : 299 ، وديوان المجنون : 200 ، وخرج أبيات الأحوص ، ولدنا الأستاذ عادل سليمان ، فيما جمعه من شعر لأحوص ، ولم يطبع بعد . (15) انظر تفسير : " أوحى " فيما سلف 6 : 405/9 : 399 / 11 : 217 ، 290 ، 371 ، 533 . (16) انظر تفسير " الظلم " فيما سلف 1 : 523 ، 524 / 2 : 369 ، 519 / 4 : 584 / 5 : 384 ، وغيرها في فهارس اللغة . (17) في المطبوعة كتب : " سموا بذلك ظالمين " ، زاد ما لا محصل له ، إذ لم يألف عبارة أبي جعفر ، فأظلمت عليه .