Tafseer of Sincerity · Al-Ikhlaas · 112:2
Allah, the Eternal Refuge.
En zijn woorden اللَّهُ الصَّمَدُ — Allah, de Verhevene wiens gedachtenis verheerlijkt zij, spreekt: De Aanbedene, voor Wie de aanbidding slechts passend is, is al-Ṣamad.
De schriftgeleerden van de uitleg verschilden over de betekenis van al-Ṣamad. Sommigen zeiden: het is Degene Die niet hol van binnenste is, niet eet en niet drinkt.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
ʿAbd al-Raḥmān ibn al-Aswad heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Rabīʿa heeft ons verteld, op gezag van Salama ibn Sābūr, op gezag van ʿAṭiyya, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: al-Ṣamad: Degene Die niet hol van binnenste is.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, die zei: al-Ṣamad: de compacte Die geen ingewand heeft.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, gelijkelijk.
Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: Al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, die zei: al-Ṣamad: de compacte Die geen ingewand heeft.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān en Wakīʿ hebben ons verteld, die beiden zeiden: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ; en Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān — beiden samen op gezag van Sufyān, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, gelijkelijk.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Al-Rabīʿ ibn Muslim heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan, die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Hij zei: Al-Rabīʿ ibn Muslim heeft ons verteld, op gezag van Ibrāhīm ibn Maysara, die zei: Mujāhid stuurde mij naar Saʿīd ibn Jubayr om hem te vragen over al-Ṣamad, en hij zei: Degene Die geen ingewand heeft.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: Ismāʿīl ibn Abī Khālid heeft ons verteld, op gezag van al-Shaʿbī, die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen voedsel eet.
Yaʿqūb heeft ons verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, op gezag van al-Shaʿbī, dat hij zei: al-Ṣamad: Degene Die geen voedsel eet en geen drank drinkt.
Abū Kurayb en Ibn Bashshār hebben ons verteld, die beiden zeiden: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Salama ibn Nubayt, op gezag van al-Ḍaḥḥāk, die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Zāʾida heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl, op gezag van ʿĀmir, die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen voedsel eet.
Ibn Bashshār en Zayd ibn Akhzam hebben ons verteld, die beiden zeiden: Ibn Dāwūd heeft ons verteld, op gezag van al-Mustaqīm ibn ʿAbd al-Malik, op gezag van Saʿīd ibn al-Musayyib, die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn, die zei: Ik hoorde Abā Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over zijn woorden al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Al-ʿAbbās ibn Abī Ṭālib heeft mij verteld, hij zei: Muḥammad ibn ʿUmar ibn Rūmī heeft ons verteld, op gezag van ʿUbayd Allāh ibn Saʿīd, de gids van al-Aʿmash, hij zei: Ṣāliḥ ibn Ḥayyān heeft mij verteld, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Burayda, op gezag van zijn vader — ik meen niet anders dan dat hij het heeft verheven — die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Bishr ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, op gezag van al-Rabīʿ ibn Muslim, die zei: Ik hoorde al-Ḥasan zeggen: al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van ʿIkrima, die zei: al-Ṣamad: Degene Die geen ingewand heeft.
Anderen zeiden: het is Degene Waaruit niets uitgaat.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van Abī Rajāʾ, die zei: Ik hoorde ʿIkrima zeggen over zijn woorden al-Ṣamad: Degene Waaruit niets is uitgegaan, en Die niet heeft verwekt en niet is verwekt.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Abī Rajāʾ Muḥammad ibn Yūsuf, op gezag van ʿIkrima, die zei: al-Ṣamad: Degene Waaruit niets uitgaat.
Anderen zeiden: het is Degene Die niet heeft verwekt en niet is verwekt.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Abī Jaʿfar, op gezag van al-Rabīʿ, op gezag van Abī al-ʿĀliya, die zei: al-Ṣamad: Degene Die niet heeft verwekt en niet is verwekt, want niets verwekt tenzij het vergankelijk zal zijn, en niets is verwekt tenzij het zal sterven. Allah, de Verhevene wiens gedachtenis verheerlijkt zij, berichtte hun dat Hij niet geëerfd wordt en niet sterft.
Aḥmad ibn Manīʿ en Maḥmūd ibn Khidāsh hebben ons verteld, die beiden zeiden: Abū Saʿīd al-Ṣanʿānī heeft ons verteld, hij zei: De polytheïsten (mushrikīn) zeiden tot de Profeet ﷺ: "Beschrijf ons uw Heer" — en Allah openbaarde: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ — want niets is verwekt tenzij het zal sterven, en niets sterft tenzij het zal worden geëerfd. Allah, de Verhevene wiens lof verheerlijkt zij, sterft niet en wordt niet geëerfd. وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ: en er was geen gelijkgestelde voor Hem, noch evenknie, en niets is als Hem gelijk.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Abī Maʿshar, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb: al-Ṣamad: Degene Die niet heeft verwekt en niet is verwekt, en voor Wie geen gelijkgestelde is.
Anderen zeiden: het is Degene Wiens heerschappij haar uiteinde heeft bereikt.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Abū al-Sāʾib heeft mij verteld, hij zei: Abū Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Shaqīq, die zei: al-Ṣamad is de Meester Wiens heerschappij haar uiteinde heeft bereikt.
Abū Kurayb, Ibn Bashshār en Ibn ʿAbd al-Aʿlā hebben ons verteld — zij allen zeiden: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abī Wāʾil, die zei: al-Ṣamad: de Meester Wiens heerschappij haar uiteinde heeft bereikt — Abū Kurayb en Ibn ʿAbd al-Aʿlā zeiden niet "haar uiteinde".
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abī Wāʾil, gelijkelijk.
ʿAlī heeft ons verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over zijn woorden al-Ṣamad — hij zegt: de Meester Die volmaakt is in Zijn heerschappij, de Edele Die volmaakt is in Zijn edelheid, de Grootse Die volmaakt is in Zijn grootheid, de Zachtzinnige Die volmaakt is in Zijn zachtzinnigheid, de Rijke Die volmaakt is in Zijn rijkheid, de Almachtige Die volmaakt is in Zijn almacht, de Wetende Die volmaakt is in Zijn kennis, de Wijze Die volmaakt is in Zijn wijsheid — en Hij is Degene Die volmaakt is in alle soorten van edelheid en heerschappij. En dat is Allah, gezegend zij Hij, dat is Zijn kenmerk. Dat behoort aan niemand anders dan Hem.
Anderen zeiden: maar het is de Eeuwige Die niet vergaat.
Vermelding van degenen die dit zeiden:
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over zijn woorden قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ — hij zei: Al-Ḥasan en Qatāda zeiden beide: de Eeuwige na Zijn schepping. Hij zei: Dit is een uitsluitend soera; er is in geen sprake van enige zaak uit dit leven of het hiernamaals.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, die zei: al-Ṣamad: de Eeuwige.
Abū Jaʿfar zei: Al-Ṣamad is bij de Arabieren: de Meester naar Wie men zijn toevlucht neemt, boven Wie niemand is. Zo noemen de Arabieren ook hun aanzienlijken. Hiervan is ook het vers van de dichter:
"Hoe vroeg bracht de aankondigingsbode slecht nieuws over de twee besten van Banū Asad — over ʿAmr ibn Masʿūd en de Heer, al-Ṣamad."
En al-Zubriqān zei: "En geen pand tenzij een heer, al-Ṣamad."
Is dat dan zo, dan is de uitleg die het meest de voorkeur verdient voor het woord, de betekenis die bekend is uit het taalgebruik van degenen in wier taal de Koran is neergedaald. En als de overlevering van Ibn Burayda, op gezag van zijn vader, betrouwbaar zou zijn, dan zou zij de meest correcte van de uitspraken zijn, omdat de Boodschapper van Allah ﷺ het beste weet wat Allah, de Verhevene wiens lof verheerlijkt zij, bedoelde en wat aan hem werd geopenbaard.
