Tafseer of Luqman · Luqman · 31:18
And do not turn your cheek [in contempt] toward people and do not walk through the earth exultantly. Indeed, Allah does not like everyone self-deluded and boastful.
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلا تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ (18)
(En wend uw wang niet in minachting van de mensen af, en loop niet hoogmoedig over de aarde; voorwaar, Allah heeft geen enkele verwaande pochende man lief.) (31:18)
De recitatoren verschilden van mening over de lezing van Zijn woord: (وَلا تُصَعِّرْ). Sommige recitatoren van Kufa, en van de mensen van Medina en van Kufa lazen het: (وَلا تُصَعِّرْ) volgens het patroon (تُفَعِّل). En sommige Mekkanen en het merendeel van de recitatoren van Medina, Kufa en Basra lazen het: (وَلا تُصَاعِرْ) volgens het patroon (تُفَاعِل).
Het juiste oordeel hierover is te zeggen: het zijn twee lezingen, waarvan elk door geleerden onder de recitatoren is gereciteerd; met welke van beide de recitator ook reciteert, hij heeft gelijk. De uitleg van de woorden is: keer uw gezicht niet af van degene tot wie u spreekt, uit hoogmoed en uit geringschatting van degene tot wie u spreekt. De grondbetekenis van (al-ṣaʿar) is een ziekte die kamelen treft in hun nekken of hun koppen, zodat hun nekken zich van hun koppen afwenden; daarmee wordt de hoogmoedige man die zich boven de mensen verheft vergeleken. Hiertoe behoort het vers van ʿAmr ibn Ḥunayy al-Taghlibī:
"En wanneer de tiran zijn wang afwendde, waren wij gewoon hem van zijn scheefheid op te richten zodat hij weer recht stond."
De uitleggers verschilden over de uitleg ervan. Sommigen van hen zeiden iets in de trant van wat wij gezegd hebben.
* Vermelding van wie dat zei:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: ʿAbdallāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ) — hij zegt: wees niet hoogmoedig, zodat gij de dienaren van Allah geringschat en uw gezicht van hen afwendt wanneer zij tot u spreken.
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende Zijn woord: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ) — hij zegt: keer uw gezicht niet uit hoogmoed van de mensen af.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: (وَلا تُصَعِّرْ) — hij zei: het afkeren en het afwenden van het gezicht van de mensen.
ʿAlī ibn Sahl heeft mij verteld, hij zei: Zayd ibn Abī al-Zarqāʾ heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar ibn Burqān, op gezag van Yazīd, betreffende dit vers (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ); hij zei: wanneer iemand tot u spreekt en gij uw gezicht wegdraait en u uit geringschatting van hem afwendt.
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Khālid ibn Ḥayyān al-Raqqī heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar ibn Maymūn ibn Mihrān, hij zei: het is de man die tot een ander spreekt en daarbij zijn gezicht wegdraait.
ʿAbd al-Raḥmān ibn al-Aswad heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Rabīʿa heeft ons verteld, hij zei: Abū Makīn heeft ons verteld, op gezag van ʿIkrima, betreffende Zijn woord: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ); hij zei: keer uw gezicht niet af.
Mij is verhaald op gezag van al-Ḥusayn, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons bericht, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen betreffende Zijn woord: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ); hij zegt: keer u niet van de mensen af; hij zegt: wend u tot de mensen met uw gezicht en uw goede karakter.
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende Zijn woord: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ); hij zei: het afwenden van de wang (taṣʿīr al-khadd) is de hovaardij en de hoogmoed tegenover de mensen en hun geringschatting.
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Abū Makīn, op gezag van ʿIkrima, hij zei: het afwenden.
En anderen zeiden: Hij verbood hem dat slechts te doen tegenover iemand tussen wie en hem afkeer (ṣaʿar) bestond, niet bij wijze van hoogmoed.
* Vermelding van wie dat zei:
Ibn Wakīʿ en Ibn Ḥumayd hebben ons verteld, zij zeiden: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ); hij zei: het is de man tussen wie en zijn broeder wrok bestaat, die hem dan ziet en zich van hem afwendt.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ); hij zei: het is de man tussen wie en zijn broeder wrok bestaat, die zich dan van hem afwendt.
En anderen zeiden: het is het vertrekken van de mond (al-tashdīq, gemaakt of hoogmoedig spreken met vertrokken mond).
* Vermelding van wie dat zei:
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van Jaʿfar al-Rāzī, op gezag van Mughīra, op gezag van Ibrāhīm, hij zei: het is het vertrekken van de mond.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Mughīra, op gezag van Ibrāhīm, hij zei: het is al-tashdīq of al-tashadduq ("Ṭabarī twijfelt").
Yaḥyā ibn Ṭalḥa heeft ons verteld, hij zei: Fuḍayl ibn ʿIyāḍ heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Ibrāhīm, hetzelfde.
En Zijn woord: (وَلا تَمْشِ فِي الأرْضِ مَرَحا); hij zegt: en loop niet verwaand over de aarde.
Zoals mij is verhaald op gezag van al-Ḥusayn, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons bericht, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen betreffende Zijn woord: (وَلا تَمْشِ فِي الأرْضِ مَرَحا); hij zegt: met hovaardij.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn woord: (وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ للنَّاسِ ولا تَمْشِ فِي الأرْضِ مَرَحا إنَّ اللهَ لا يُحبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ); hij zei: Hij verbood hem de hoogmoed. Zijn woord: (إنَّ الله لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ) — een hoogmoedige, een pochende.
Zoals Muḥammad ibn ʿAmr mij verteld heeft, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: (كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ); hij zei: hoogmoedig. En Zijn woord: (فخور — pochend); hij zei: hij somt op wat Allah hem geschonken heeft, terwijl hij Allah niet dankt.
---------------------
Voetnoten:
(3) Het vers is van ʿAmr ibn Ḥunayy (met de nūn) al-Taghlibī (Muʿjam al-shuʿarāʾ van al-Marzubānī, blz. 206–207). Hij was een vermaarde ridder uit de pre-islamitische tijd (jāhiliyya). Hij zegt, over hun doden van ʿAmr ibn Hind, volgens de overlevering van Muḥammad ibn Dāwūd:
"Wij betalen de koningen het verschuldigde recht zolang zij zich rechtvaardig jegens ons gedragen, en het is ons niet verboden hen te doden. Ik versmaadde voor hen het bloedgeld van ʿAmr ibn Marthad, wanneer zij bij water kwamen, en de lans van Ibn Harthama. En wanneer de tiran zijn wang afwendde, waren wij gewoon hem van zijn scheefheid op te richten zodat hij weer recht stond."
Hij zegt: hij bedoelt: zodat gij weer recht staat. Dit vers wordt overgeleverd uit de qaṣīda van al-Mutalammis die aldus begint:
"Mannen verwijten mij mijn moeder, maar gij zult nimmer een man van edelmoedigheid aantreffen, tenzij hij edelmoedig handelt."
En daarna volgt het vers, en het einde ervan luidt: "wij richtten hem van zijn scheefheid op zodat hij weer recht stond." En anderen leveren deze verzen over op naam van Jābir ibn Ḥunayy al-Taghlibī. En Abū ʿUbayda zei in de verklaring van de uitspraak van de Verhevene: (ولا تصعر خدك للناس): de betekenis ervan is: draai uw gezicht niet om, en wend uw gezicht niet uit hoogmoed naar een andere kant; hiertoe behoort de ṣaʿar die de kamelen in hun koppen treft, zodat hun nekken zich van hun koppen afwenden. En ʿAmr ibn Ḥunayy al-Taghlibī zei: "En wanneer wij … zodat hij weer recht stond." En het vers is in (al-Lisān: ṣaʿr) toegeschreven aan al-Mutalammis Jarīr ibn ʿAbd al-Masīḥ. Hij zei: al-ṣaʿar is een scheefheid in het gezicht. En er wordt gezegd: al-ṣaʿar is in het bijzonder een scheefheid in de wang. En soms is het een aangeboren eigenschap bij de mens en bij de mannetjesstruisvogel. En er wordt gezegd: het is een scheefheid in de nek, en een verdraaiing van het gezicht naar één van beide zijden. En men zegt "ṣaʿʿara khaddahu" en "ṣāʿarahu": hij neigde haar uit hoogmoed. Al-Mutalammis zei: "En wanneer wij … zodat hij weer recht stond." Hij zegt: wanneer een hoogmoedige zijn wang neigde, vernederden wij hem totdat zijn scheefheid weer rechtkwam. Einde.
