Tabari
Back to surah 18, ayah 16

Tafseer of The Cave · Al-Kahf · 18:16

وَإِذِ ٱعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ فَأْوُۥٓا۟ إِلَى ٱلْكَهْفِ يَنشُرْ لَكُمْ رَبُّكُم مِّن رَّحْمَتِهِۦ وَيُهَيِّئْ لَكُم مِّنْ أَمْرِكُم مِّرْفَقًۭا

[The youths said to one another], "And when you have withdrawn from them and that which they worship other than Allah, retreat to the cave. Your Lord will spread out for you of His mercy and will prepare for you from your affair facility."

Tabari (1 passage)

  1. Full Dutch translation of Tabari's text

    De uitleg van de woorden van Allah de Verhevene: وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقًا (En toen jullie hen en wat zij aanbaden buiten Allah hadden verlaten — ga dan schuilen in de grot; jullie Heer zal Zijn barmhartigheid over jullie uitspreiden en Hij zal jullie in jullie zaak gemak bereiden — vers 16)

    Allah de Verhevene bericht hier wat een deel van de jongemannen tot het andere deel zei:

    Wanneer jullie, o jongemannen, jullie volk hebben verlaten dat buiten Allah goden heeft aangenomen, وَمَا يَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ — dat wil zeggen: wanneer jullie je hebben afgescheiden van jullie volk dat naast Allah andere goden aanbidt. In dat geval staat het woord maa in de accusatief als aansluiting bij de achtervoegsels in اعْتَزَلْتُمُوهُمْ .

    En naar de strekking van wat wij hierover gezegd hebben, spraken de uitleggers.

    * Vermelding van wie dit zei:

    Bisher heeft ons verteld, hij zei: Yazied heeft ons verteld, hij zei: Sa'ied heeft ons verteld, op gezag van Qataada, over zijn woorden وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ — en in de Korantekst van ʿAbd Allah staat het als: "en wat zij buiten Allah aanbaden" — dit is de uitleg ervan.

    En wat zijn woorden betreft فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ — dat wil zeggen: begeef jullie naar de grot in de berg die Banjoeloes wordt genoemd. يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ betekent: jullie Heer zal voor jullie van Zijn barmhartigheid uitspreiden, doordat Hij een uitweg voor jullie makkelijk maakt uit de zaak die jullie is overkomen vanwege de ongelovige Daqianoes die jullie zoekt om jullie op de beproeving te gooien.

    Zijn woorden فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ zijn het antwoord op 'idh', alsof de betekenis is: wanneer jullie je, o mensen, van jullie volk hebben afgescheiden — begeef jullie dan naar de grot. Zo zegt men ook: zodra je een zonde bedreven hebt, vraag Allah dan om vergeving en keer tot Hem terug.

    Zijn woorden وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقًا betekenen: Hij zal voor jullie in jullie zaak waarover jullie bedroefd en angstig zijn vanwege de vrees voor jezelf en jullie godsdienst, een marfaq (gemak) gereed maken. Met de marfaq bedoelt hij: dat waaraan jullie voordeel en gebruiksgemak kunnen ontlenen. In de woorden marfiq en marfaq — zowel van de elleboog als van andere dingen — bestaan twee uitspraken: met kasra op de miem en fatha op de faa', of met fatha op de miem en kasra op de faa'. Al-Kisaa'i kende in het woord marfiq van de menselijke elleboog uitsluitend fatha van de faa' en kasra van de miem, terwijl al-Farraa' beide uitspraken optekende — zowel bij het marfiq van de zaak als bij dat van de elleboog — en in dit verband citeerde hij het gedicht van de dichter:

    'Ik hield de elleboog (marfiq) van mijn elleboog op afstand' (vers)

    en hij zei: kasra op de miem is fraaier daarin.

    En een van de taalkundigen uit Basra zei over zijn woorden مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقًا : iets waaraan jullie voordeel kunnen ontlenen, als een zelfstandig naamwoord zoals masjid (gebedsplaats); en het kan een dialectvorm zijn, men zegt: rafaqa yarfuqu marfaqan, of desgewenst marfiqan, met de betekenis van rifq (gemak) — maar in die lezing is niet gereciteerd.

    De Koranreciteerders verschilden over de lezing van dit woord. De meerderheid van de reciteerders van Medina las: 'wa-yuhayyiʾ lakum min amrikum marfaqan' met fatha op de miem en kasra op de faa'; terwijl de meerderheid van de Iraakse reciteerders las (mirfaqan) met kasra op de miem en fatha op de faa'.

    De juiste visie hierover is te zeggen: het zijn twee lezingen met dezelfde betekenis, die elk door gezaghebbende Koranreciteerders worden gelezen; wie van de reciteerders ook maar één van beide leest, is goed. Maar hoewel dat zo is, kies ik voor de lezing (mirfaqan) met kasra op de miem en fatha op de faa', omdat dat de meest welsprekende en bekendste van de twee vormen is bij de Arabieren — en zo geldt het ook voor alles waaraan men voordeel en gemak kan ontlenen.

    Show original Arabic
    القول في تأويل قوله تعالى : وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقًا (16) يقول تعالى ذكره مخبرا عن قيل بعض الفتية لبعض: وإذا اعتزلتم أيها الفتية قومكم الذين اتخذوا من دون الله آلهة ( وَمَا يَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ ) يقول: وإذا اعتزلتم قومكم الذين يعبدون من الآلهة سوى الله، فـ " ما " إذ كان ذلك معناه في موضع نصب عطفا لها على الهاء، والميم التي في قوله ( وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ ) وبنحو الذي قلنا في ذلك، قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله ( وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ ) وهي في مصحف عبد الله: " ومَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ الله " هذا تفسيرها. وأما قوله: ( فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ ) فإنه يعني به: فصيروا إلى غار الجبل الذي يسمى بنجلوس، ( يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ ) يقول: يبسط لكم ربكم من رحمته بتيسيره لكم المخرج من الأمر الذي قد رُمِيتم به من الكافر دقينوس وطلبه إياكم لعرضكم على الفتنة. وقوله: ( فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ ) جواب لـ " إذ " ، كأن معنى الكلام: وإذ اعتزلتم أيها القوم قومكم، فأْوُوا إلى الكهف ، كما يقال: إذ أذنبت فاستغفر الله وتب إليه. وقوله: ( وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرفَقًا ) يقول: وييسر لكم من أمركم الذي أنتم فيه من الغمِّ والكرب خوفا منكم على أنفسكم ودينكم مرفقا، ويعني بالمرفق: ما ترتفقون به من شيء، وفي المرفق من اليد وغير اليد لغتان: كسر الميم وفتح الفاء، وفتح الميم وكسر الفاء ، وكان الكسائي يُنكر في مِرْفَق الإنسان الذي في اليد إلا فتح الفاء وكسر الميم ، وكان الفرّاء يحكي فيهما، أعني في مرفق الأمر واليد اللغتين كلتيهما، وكان ينشد في ذلك قول الشاعر: بت أجافي مرفقا عن مرفقي (1) ويقول: كسر الميم فيه أجود. وكان بعض نحويي أهل البصرة يقول في قوله: ( مِنْ أَمْرِكُمْ مِرفَقًا ) شيئا ترتفقون به مثل المقطع، ومرفقا جعله اسما كالمسجد، ويكون لغة، يقولون: رفق يرفق مرفقا، وإن شئت مرفقا تريد رفقا ولم يُقْرأ. وقد اختلفت القراء في قراءة ذلك. فقرأته عامة قراء أهل المدينة: " وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أمْرِكُمْ مِرْفَقا " بفتح الميم وكسر الفاء، وقرأته عامة قراء العراق في المصرين (مِرْفَقا) بكسر الميم وفتح الفاء. والصواب من القول في ذلك أن يقال: إنهما قراءتان بمعنى واحد، قد قرأ بكل واحدة منهما قراء من أهل القرآن، فبأيتهما قرأ القارئ فمصيب ، غير أن الأمر وإن كان كذلك، فإن الذي أختار في قراءة ذلك: ( وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرفَقًا ) بكسر الميم وفتح الفاء، لأن ذلك أفصح اللغتين وأشهرهما في العرب، وكذلك ذلك في كل ما ارتفق به من شيء. ------------------------ الهوامش: (1) هذا بيت من الرجز ، استشهد به المؤلف على أن المرفق الذي يرتفق بع وينتفع : يجوز فيه فتح الميم مع كسر الراء وكسر الميم مع فتح . وكذلك مرفق اليدين ، وهو موافق لما قاله الفراء في معاني القرآن ( الورقة 184 من مصورة الجامعة ) قال : وقوله "من أمركم مرفقا " كسر الميم الأعمش والحسن ، ونصبها أهل المدينة وعاصم ، فكأن الذين فتحوا الميم وكسروا الفاء ، أرادوا أن يفرقوا بين المرفق من الأمر ، والمرفق من الإنسان . وأكثر العرب على كسر الميم من الأمر ومن الإنسان. والعرب أيضا تفتح الميم من مرفق الإنسان، لغتان فيهما . أه أما أبو عبيدة في مجاز القرآن ( 1 : 95 ذ) فإنه قال : المرفق : ما ارتفق به ، ويقرؤه قوم مرفقا ( أي بالفتح ) فأما في اليدين فهو مرفق . ولم أجد هذا الشاهد عند الفراء ، ولا عند أبي عبيدة ، ولا في لسان العرب . ومعنى أجافي : أبعد.