Tabari
Back to surah 14, ayah 51

Tafseer of Abraham · Ibrahim · 14:51

لِيَجْزِىَ ٱللَّهُ كُلَّ نَفْسٍۢ مَّا كَسَبَتْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ

So that Allah will recompense every soul for what it earned. Indeed, Allah is swift in account.

Tabari (1 passage)

  1. Full Dutch translation of Tabari's text

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ: hij zei: de sarābīl zijn de hemden. Zijn woord مِن قَطِرَانٍ: hij zegt: van de qiṭrān (teer) waarmee kamelen worden bestreken. Daarvoor bestaan drie uitspraakvarianten: men zegt qiṭrān, en qaṭrān met een open qāf en een quiescente ṭāʾ. Er is gezegd dat ʿĪsā ibn ʿUmar het las als "min qiṭrān" met een gesloten qāf en een quiescente ṭāʾ, waarvan het woord van Abū al-Najm getuigt:

    "Gitzwart, alsof het uitgeperste zweet/hem in teer en grove wollen dekens hulde."

    met een gesloten qāf. En hij zei ook:

    "Alsof de teer, wanneer de wind haar achtervolgde/haar er naartoe slingerde."

    met de gesloten klinker.

    In overeenstemming met wat wij zeiden lazen ook degenen die het zo lazen.

    Vermelding van wie dat zei:

    Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wahhāb heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan: مِن قَطِرَانٍ: dat wil zeggen: de khiṣkhāṣ — de teer waarmee kamelen worden bestreken.

    Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Ḥasan: مِن قَطِرَانٍ: hij zei: kameleenteer.

    Anderen zeiden: de qaṭrān is koper.

    Vermelding van wie dat zei:

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: hij zei: qaṭrān is koper. Ibn Jurayj zei: Ibn ʿAbbās zei: مِن قَطِرَانٍ: koper.

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: مِن قَطِرَانٍ: hij zei: het is koper. Met deze leeswijze — namelijk met een open qāf, een gesloten ṭāʾ, en het beschouwen van het geheel als één woord — lazen alle koranrecitators in alle steden, en zo lezen wij ook, omwille van de overeenstemming van de gezaghebbende recitators daarin.

    Van sommige vroegere geleerden is overgeleverd dat hij het las als: "min qaṭrin ānin" — met een open qāf, een quiescente ṭāʾ, tanwīn op de rāʾ, en het woord "ān" als nadere omschrijving daarvoor — waarbij de betekenis van qaṭr wordt gezien als "koper" en de betekenis van "ānin" als "datgene waarvan de hitte haar hoogtepunt heeft bereikt."

    Onder degenen die het zo lazen — zoals ons is medegedeeld — was ʿIkrima, de vrijgelatene (mawlā) van Ibn ʿAbbās. Aḥmad ibn Yūsuf heeft mij dit meegedeeld, hij zei: al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Ḥuṣayn heeft ons bericht, van hem.

    Vermelding van wie het op grond van deze leeswijze op de genoemde wijze uitlegde:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaʿqūb heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Saʿīd, betreffende de lezing: "sarābīluhum min qaṭrin ānin": hij zei: qaṭr, en "ānin" betekent: waarvan de hitte haar hoogtepunt heeft bereikt.

    Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Dāwūd ibn Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Yaʿqūb, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, soortgelijk.

    Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Hishām heeft ons verteld, hij zei: Yaʿqūb al-Qummī heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Saʿīd, soortgelijk.

    Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān ibn Abī Ḥammād heeft ons verteld, hij zei: Yaʿqūb al-Qummī heeft ons verteld, op gezag van Jaʿfar, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, dat hij las: "sarābīluhum min qaṭrin ānin."

    Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAffān heeft ons verteld, hij zei: al-Mubārak ibn Faḍāla heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḥasan zeggen: de Arabieren zeggen over iets waarvan de hitte haar hoogtepunt heeft bereikt: "zijn hitte heeft haar hoogtepunt bereikt" (qad anā ḥarruh); de hel heeft er immers al vanaf de schepping van hemel en aarde in gestookt, zodat haar hitte haar hoogtepunt heeft bereikt.

    Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān ibn Saʿīd heeft ons verteld, hij zei: Abū Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van al-Rabīʿ ibn Anas, betreffende de lezing: "sarābīluhum min qaṭrin ānin": hij zei: al-qaṭr is koper, en "ānin" betekent: waarvan de hitte haar hoogtepunt heeft bereikt; dat is omdat Allah zegt: "ḥamīmun ān" (kokend heet water).

    Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAffān ibn Muslim heeft ons verteld, hij zei: Thābit ibn Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Hilāl ibn Khabbāb heeft ons verteld, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende dit vers "sarābīluhum min qaṭrin ānin": hij zei: van koper; hij zei: "ānin" — het is voor hen het moment aangebroken om ermee gepijnigd te worden.

    Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr ibn ʿAwn heeft ons verteld, hij zei: Hushaym heeft ons bericht, op gezag van Ḥuṣayn, op gezag van ʿIkrima, betreffende "min qaṭrin ānin": hij zei: het "ānī" is datgene waarvan de hitte haar hoogtepunt heeft bereikt.

    Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, betreffende "min qaṭrin ānin": hij zei: het is gesmolten koper.

    Al-Ḥasan ibn Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wahhāb ibn ʿAṭāʾ heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd, op gezag van Qatāda: "min qaṭrin ānin": dat wil zeggen gesmolten messing.

    Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: "sarābīluhum min qaṭrin ānin": hij zei: van koper.

    Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Hishām heeft ons verteld, hij zei: Abū Ḥafṣ heeft ons verteld, op gezag van Hārūn, op gezag van Qatāda, dat hij las als "min qaṭrin ānin": hij zei: van messing waarvan de hitte haar hoogtepunt heeft bereikt.

    En al-Ḥasan las het als "min qaṭrin ānin."

    Zijn woord وَتَغْشَى وُجُوهَهُمُ النَّارُ: hij zegt: het Vuur omhult hun gezichten en verbrandt ze. لِيَجْزِيَ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ: hij zegt: Allah heeft dit met hen gedaan als vergelding voor hen voor wat zij aan zonden in het wereldse leven hebben vergaard, opdat Hij elke ziel vergeldt met wat zij heeft verworven aan goed en kwaad — de goeddoener beloont voor zijn goede daad, en de kwaaddoener bestraft voor zijn kwade daad. إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ: hij zegt: Allah kent de daad van elke dader en heeft daarvoor geen vingers nodig om te tellen, noch enige moeite; Zijn afrekening van hun daden is snel, want Hij heeft ze geheel omvat met Zijn kennis — niets ervan ontgaat Hem — en Hij vergelt hen voor het geheel ervan, groot en klein.

    Show original Arabic
    حدثني يونس ، قال : أخبرنا ابن وهب ، قال : قال ابن زيد ، في قوله ( سَرَابِيلُهُمْ مِنْ قَطِرَانٍ ) قال: السرابيل: القُمُص. وقوله ( مِنْ قَطِرَانٍ ) يقول: من القطران الذي يهنأ به الإبل ، وفيه لغات ثلاث: يقال: قِطران وقَطْران بفتح القاف وتسكين الطاء منه. وقيل: إن عيسى بن عمر كان يقرأ " مِنْ قِطْرَانٍ" بكسر القاف وتسكين الطاء ، ومنه قول أبي النجم: جَــوْنٌ كــأنَّ العَــرَقَ المَنْتُوحـا لَبَّسُـــه القِطْـــرَانَ والمُسُــوحا (23) بكسر القاف ، وقال أيضا: كـــأنَّ قِطْرَانـــا إذَا تَلاهَـــا تَــرْمي بِـهِ الـرّيحُ إلـى مَجْرَاهـا (24) بالكسر. وبنحو ما قلناه في ذلك يقول من قرأ ذلك كذلك. * ذكر من قال ذلك: حدثنا الحسن بن محمد ، قال : ثنا عبد الوهاب ، عن سعيد ، عن قتادة ، عن الحسن ( مِنْ قَطِرَانٍ ) يعني: الخَصْخَاص هِناء الإبل. حدثنا محمد بن عبد الأعلى ، قال : ثنا محمد بن ثور ، عن معمر ، عن الحسن ( مِنْ قَطِرَانٍ ) قال: قطران الإبل. وقال بعضهم: القطران: النحاس. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم ، قال : ثنا الحسين ، قال : ثني حجاج ، عن ابن جريج ، عن مجاهد ، قال : قَطران: نحاس ، قال ابن جريج: قال ابن عباس ( مِنْ قَطِرَانٍ ) نحاس. حدّثنا القاسم ، قال : ثنا الحسين ، قال : ثنا أبو سفيان ، عن معمر ، عن قتادة ( مِنْ قَطِرَانٍ ) قال: هي نحاس ، وبهذه القراءة: أعني بفتح القاف وكسر الطاء ، وتصيير ذلك كله كلمة واحدة ، قرأ ذلك جميع قرّاء الأمصار ، وبها نقرأ لإجماع الحجة من القرّاء عليه. وقد رُوي عن بعض المتقدمين أنه كان يقرأ ذلك: " مِنْ قَطْرٍ آنٍ" بفتح القاف وتسكين الطاء وتنوين الراء وتصيير آن من نعتِه ، وتوجيه معنى القَطر إلى أنه النحاس ، ومعنى الآن ، إلى أنه الذي قد انتهى حرّه في الشدّة. وممن كان يقرأ ذلك كذلك فيما ذكر لنا عكرمة مولى ابن عباس ، حدثني بذلك أحمد بن يوسف ، قال : ثنا القاسم ، قال : ثنا هشيم ، قال : أخبرنا حُصَين عنه. ذكر من تأوّل ذلك على هذه القراءة التأويل الذي ذكرت فيه حدثنا ابن حميد ، قال : ثنا يعقوب ، عن جعفر ، عن سعيد ، في قوله " سَرَابِيلُهُمْ مِنْ قَطْرٍ آنٍ" قال: قطر ، والآن: الذي قد انتهى حرّه. حدثنا الحسن بن محمد ، قال : ثنا داود بن مِهران ، عن يعقوب ، عن جعفر ، عن سعيد بن جبير نحوه. حدثني المثنى ، قال : ثنا إسحاق ، قال : ثنا هشام ، قال : ثنا يعقوب القمي ، عن جعفر ، عن سعيد ، بنحوه. حدثني المثنى ، قال : ثنا إسحاق ، قال : ثنا عبد الرحمن بن أبي حماد ، قال : ثنا يعقوب القمي ، عن جعفر ، عن سعيد بن جبير أنه كان يقرأ " سَرَابِيلُهُمْ مِنْ قَطْرٍ آنٍ". حدثنا الحسن بن محمد ، قال : ثنا عفان ، قال : ثنا المبارك بن فضالة ، قال : سمعت الحسن يقول: كانت العرب تقول للشيء إذا انتهى حرّه: قد أنى حرّ هذا ، قد أوقدت عليه جهنم منذ خلقت فأنى حرّها. حدثني المثنى ، قال : ثنا إسحاق ، قال : ثنا عبد الرحمن بن سعيد ، قال : ثنا أبو جعفر ، عن الربيع بن أنس في قوله " سَرَابِيلُهُمْ مِنْ قَطْرٍ آنٍ" قال: القطر: النحاس ، والآن: يقول: قد أنى حرّه ، وذلك أنه يقول: حميمٌ آن. حدثنا الحسن بن محمد ، قال : ثنا عفان بن مسلم ، قال : ثنا ثابت بن يزيد ، قال : ثنا هلال بن خباب ، عن عكرمة ، عن ابن عباس ، في هذه الآية " سَرَابِيلُهُمْ مِنْ قَطْرٍ آنٍ" قال: من نحاس ، قال : آن أنى لهم أن يعذّبوا به. حدثني المثنى ، قال : ثنا عمرو بن عون ، قال : أخبرنا هشيم ، عن حُصَين ، عن عكرمة ، في قوله " مِنْ قَطْرٍ آنٍ" قال: الآني: الذي قد انتهى حرّه. حدثني المثنى ، قال : ثنا عبد الله بن صالح ، قال : ثني معاوية ، عن عليّ ، عن ابن عباس ، قوله: " مِنْ قَطْرٍ آنٍ" قال: هو النحاس المذاب. حدثنا الحسن بن محمد ، قال : ثنا عبد الوهاب بن عطاء ، عن سعيد ، عن قتادة " مِنْ قَطْرٍ آنٍ" يعني: الصِّفر المذاب. حدثنا محمد بن عبد الأعلى ، قال : ثنا محمد بن ثور ، عن قتادة " سَرَابِيلُهُمْ مِنْ قَطْرٍ آنٍ" قال: من نحاس. حدثني المثنى ، قال : ثنا إسحاق ، قال : ثنا هشام ، قال : ثنا أبو حفص ، عن هارون ، عن قتادة أنه كان يقرأ " مِنْ قَطْرٍ آنٍ" قال: من صفر قد انتهى حرّه. وكان الحسن يقرؤها " مِنْ قَطْرٍ آنٍ". وقوله ( وَتَغْشَى وُجُوهَهُمُ النَّارُ ) يقول: وتلفَحُ وجوههم النار فتحرقها ( لِيَجْزِيَ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ ) يقول: فعل الله ذلك بهم جزاء لهم بما كسبوا من الآثام في الدنيا ، كيما يثيب كلّ نفس بما كسبت من خير وشرّ ، فيَجْزِي المحسن بإحسانه ، والمسيء بإساءته ( إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ) يقول: إن الله عالم بعمل كلّ عامل ، فلا يحتاج في إحصاء أعمالهم إلى عقد كفّ ولا معاناة ، وهو سريع حسابه لأعمالهم ، قد أحاط بها علما ، لا يعزب عنه منها شيء ، وهو مجازيهم على جميع ذلك صغيره وكبيره. --------------------------- الهوامش : (23) البيت في ( لسان العرب : نتح ) قال : النتح : خروج العرق من الجلد ، والدسم من النحي ، والندي من الثرى . نتح ينتح نتحا ونتوحا . وقال الجوهري : النتح : الرشح . ومناتح العرق : مخارجه من الجلد ، وأنشد : جون ... الخ . والقطران ( بالفتح وبالكسر وكظربان) : عصارة الأرز ، وهو الصنوبر ، يطبخ ثم تهنأ به الإبل ، وإنما جعلت سرابيلهم منه ، لأنه يبالغ في اشتعال النار في الجلود ( عن تاج العروس ). والمسوح : جمع مسح ، بكسر الميم ، وهو الكساء من الشعر : جمعه أمساح ومسوح . (24) هذا الشاهد كالذي قبله ، على أن القطران ، بكسر القاف .